Mirasın Reddi Süre ve Şartları

Bir kişinin ölümüyle birlikte mirasçılar, kanun gereği terekeyi bir bütün olarak kazanır. Bu kazanım yalnızca taşınmaz, araç veya banka hesabı gibi varlıkları değil, mirasbırakanın borçlarını da kapsar. Terekenin borçlarının malvarlığını aştığı ya da mirasçının başka nedenlerle mirası istemediği durumlarda Türk Medeni Kanunu, mirasın reddi (reddi miras) imkânını tanır.

Bu yazıda mirasın reddinin süresini, nasıl yapıldığını ve dikkat edilmesi gereken noktaları genel hatlarıyla ele alıyoruz. Her mirasın kendine özgü koşulları bulunduğundan, somut durumun ayrıca değerlendirilmesi önemlidir.

Mirasın reddi nedir?

Mirasın reddi, yasal veya atanmış mirasçının mirası kabul etmediğini resmî bir beyanla açıklamasıdır. Reddeden mirasçı, mirasbırakandan önce ölmüş gibi kabul edilir; bu nedenle terekenin aktifinden pay alamaz, buna karşılık mirasbırakanın borçlarından da kural olarak sorumlu tutulmaz.

Ret beyanının kayıtsız ve şartsız olması gerekir. "Borçlar şu tutarı aşarsa reddediyorum" gibi koşula bağlanmış bir beyan geçerli bir ret sonucunu doğurmayabilir.

Ret süresi ne zaman başlar?

Türk Medeni Kanunu'na göre mirasın reddi için süre üç aydır. Bu süre:

• Yasal mirasçılar için, mirasçı olduklarını daha sonra öğrendikleri ispat edilmedikçe, mirasbırakanın ölümünü öğrendikleri tarihten,
• Vasiyetname ile atanmış mirasçılar için, mirasbırakanın tasarrufunun kendilerine resmen bildirildiği tarihten

itibaren işlemeye başlar. Süre içinde ret beyanında bulunmayan mirasçı, mirası kayıtsız şartsız kazanmış sayılır. Haklı sebeplerin varlığı hâlinde sulh hukuk mahkemesi bu süreyi uzatabilir veya yeni bir süre verebilir; ancak bu talep de dosya özelinde değerlendirilir.

Ret beyanı nasıl yapılır?

Ret beyanı, mirasbırakanın son yerleşim yerindeki sulh hukuk mahkemesine sözlü veya yazılı olarak yapılır. Uygulamada genellikle yazılı dilekçe ile başvurulur ve mahkeme beyanı bir tutanağa geçirerek kayıt altına alır. Başvuru sırasında genellikle şu belgeler hazırlanır:

• Mirasbırakanın ölüm tarihini gösteren nüfus kaydı
• Mirasçılık ilişkisini gösteren nüfus kayıtları veya mirasçılık belgesi
• Vekil aracılığıyla başvurulacaksa mirasın reddi yetkisini açıkça içeren vekaletname

Mirasçılık belgesinin nasıl alındığına ilişkin ayrıntılar için mirasçılık belgesi nasıl alınır yazımıza göz atabilirsiniz.

Mirası kabul anlamına gelebilecek davranışlar

Ret süresi dolmadan önce mirasçının bazı davranışları, ret hakkını kaybetmesine yol açabilir. Kanuna göre süresi içinde terekeye ait işlere, yönetimin olağan akışının ya da mirasbırakanın işlerinin yürütülmesinin gerektirdiği işlemler dışında karışan veya tereke mallarını gizleyen ya da kendisine mal eden mirasçı mirası reddedemez. Örneğin tereke malının satılması veya mirasbırakanın hesabındaki paranın kişisel ihtiyaçlar için çekilmesi bu kapsamda değerlendirilebilir. Bu nedenle ret düşünülüyorsa, karar verilene kadar tereke üzerinde tasarrufta bulunmaktan kaçınılması önerilir.

Hükmen ret nedir?

Mirasbırakanın ölümü tarihinde ödemeden acizliği açıkça belli veya resmen tespit edilmişse miras reddedilmiş sayılır. Buna hükmen ret denir. Bu durumda mirasçılar, terekenin borca batık olduğunun tespiti için dava açabilir. Hükmen retle ilgili davalarda borç ve varlık durumunun belgelerle ortaya konması önem taşır.

Herkes reddederse ne olur?

En yakın yasal mirasçıların tamamının mirası reddetmesi hâlinde tereke, sulh hukuk mahkemesi tarafından iflas hükümlerine göre tasfiye edilir. Tasfiye sonunda borçlar ödendikten sonra kalan bir değer olursa, bu değer ret olmasaydı hak sahibi olacak mirasçılara verilir.

Konuyla ilgili genel bilgi için Miras Hukuku sayfamızı inceleyebilirsiniz.

Sık sorulan sorular

Üç aylık süre kaçırılırsa ne olur?

Kural olarak süre içinde ret beyanında bulunmayan mirasçı mirası kazanmış sayılır. Bununla birlikte haklı sebeplerle süre uzatımı istenebilir ya da terekenin borca batık olduğu iddiasıyla hükmen ret yolu değerlendirilebilir. Hangi yolun uygun olduğu dosyanın koşullarına bağlıdır.

Mirası reddeden kişinin payı kime geçer?

Reddeden mirasçının payı, mirasbırakandan önce ölmüş gibi kabul edilerek kanuni sıraya göre diğer mirasçılara geçer. Bu nedenle bir mirasçının reddi, kendi çocukları gibi alt soyunun mirasçı konumuna gelmesine yol açabilir; ailece değerlendirme yapılması faydalı olur.

Alacaklılar mirasın reddine itiraz edebilir mi?

Borçlarını ödeme gücü bulunmayan bir mirasçı, alacaklılarına zarar vermek amacıyla mirası reddederse, mirasçının alacaklıları kanunda öngörülen şartlar ve süre içinde reddin iptalini dava edebilir.

Somut bir miras dosyası hakkında bilgi almak için iletişim sayfası üzerinden bize ulaşabilirsiniz. Bu yazı genel bilgilendirme amacı taşır.